Kỹ năng 09/10/2011

Tập huấn " Dạy tốt - Học tốt ở Tiểu học bằng bản đồ tư duy (VideoClips)

Bồi dưỡng phương pháp dạy học cho giáo viên là một trong những nhiệm vụ được trường Tiểu học Cát Linh rất coi trọng. Trong những năm qua, nhà trường đã tổ chức được một số buổi bồi dưỡng giáo viên về rèn chữ, bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng Việt, sử dụng hiêu quả đồ dùng dạy học, sử dụng phiếu bài, dạy học theo nhóm, sử dụng các phần mềm để ứng dụng CNTT trong dạy học ....

VideoClips Tap huan Day hoc bang ban do tu duy - Tieu hoc Cat Linh 9/2011.


17 giờ thứ ba ngày 27/9/2011, nhà trường rất vinh dự được đón TS. Trần Đình Châu- Vụ trưởng- Giám đốc ban điều hành dự án phát triển giáo dục THCS II và TS. Đặng Thị Thu Thủy - Viện khoa học giáo dục đến giới thiệu về " Dạy Tốt - Học tốt ở Tiểu học bằng bản đồ tư duy".


TS. Trần Đình Châu và TS. Đặng Thị Thu Thủy là hai tác giả đầu tiên ở Việt Nam phổ biến BĐTD tới hệ thống các trường phổ thông.


Hy vọng sau buổi tập huấn này, các thầy cô giáo trường tiểu học Cát Linh được trang bị thêm một phương tiện dạy học mới để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.


Mở đầu
 
• Hiện nay, chúng ta thường ghi chép thông tin bằng các ký tự, đường thẳng, con số. Với cách ghi chép này, chúng ta mới chỉ sử dụng một nửa của bộ não - não trái, mà chưa sử dụng kỹ năng bên não phải, nơi giúp chúng ta xử lý các thông tin về nhịp điệu, màu sắc, không gian ... và cách ghi chép thông thường khó nhìn được tổng thể của cả vấn đề.

• Qua nghiên cứu cho thấy, nhiều học sinh chưa biết cách học, cách ghi kiến thức vào bộ não mà chỉ học thuộc lòng, học vẹt, thuộc một cách máy móc, thuộc nhưng không nhớ được kiến thức trọng tâm, không nắm được “sự kiện nổi bật” trong tài liệu đó, hoặc không biết liên tưởng, liên kết các kiến thức có liên quan với nhau.
 
Bản đồ tư duy là gì?
 
• BĐTD còn gọi là sơ đồ tư duy, lược đồ tư duy,… là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ý tưởng, tóm tắt  những ý chính của một nội dung, hệ thống hóa một chủ đề… bằng cách kết hợp việc sử dụng hình ảnh, đường nét, màu sắc,chữ viết

Ưu điểm của bản đồ tư duy

 •Dễ nhìn, dễ viết.

• Kích thích hứng thú học tập và khả năng sáng tạo của HS

•Phát huy tối đa tiềm năng ghi nhớ của bộ não.

• Rèn luyện cách xác định chủ đề và phát triển ý chính, ý phụ một cách logic.
 
Bản đồ tư duy giúp gì?
 
Bản đồ tư duy sẽ giúp:

1. Sáng tạo hơn
2. Tiết kiệm thời gian
3. Ghi nhớ tốt hơn
4. Nhìn thấy bức tranh tổng thể
5. Phát triển nhận thức, tư duy, …
 
Sử dụng BĐTD trong dạy học
 
• Cho HS làm quen với bản đồ tư duy bằng cách giới thiệu cho HS một số “bản đồ” cùng với dẫn dắt của GV để các em làm quen.

• Tập “đọc hiểu” BĐTD, sao cho chỉ cần nhìn vào BĐTD bất kỳ HS nào cũng có thể thuyết trình được nội dung một bài học hay một chủ đề, một chương theo mạch lôgic của kiến thức.

• Hướng cho HS có thói quen khi tư duy lôgic theo hình thức sơ đồ hoá trên BĐTD.

• Từ một vấn đề hay chủ đề chính đưa ra các ý lớn thứ nhất, ý lớn thứ hai, thứ ba... mỗi ý lớn lại có các ý nhỏ liên quan với nó, mỗi ý nhỏ lại có các ý nhỏ hơn ... các nhánh này như “bố mẹ” rồi “con, cháu, chắt, chút chít”... các đường nhánh có thể là đường thẳng hay đường cong

• Cho HS thực hành vẽ BĐTD trên giấy:  Chọn key words- tên chủ đề hoặc hình vẽ của chủ đề chính cho vào vị trí trung tâm, chẳng hạn: đường thẳng song song, hình bình hành, hình chữ nhật, bảo vệ môi trường, truyện Kiều, ... để HS có thể tự mình ghi tiếp kiến thức vào tiếp các nhánh “con”, “cháu”, “chắt”...  theo cách hiểu của các em.

• Vẽ BĐTD theo nhóm hoặc từng cá nhân

Cách ghi chép trên BĐTD

Nghĩ trước khi viết.

• Viết ngắn gọn

• Viết có tổ chức

• Viết lại theo ý của mình, nên chừa khoảng trống để có thể bổ sung ý (nếu sau này cần)

Điều cần tránh khi ghi chép trên BĐTD

Ghi lại nguyên cả đoạn văn dài dòng.

• Ghi chép quá nhiều ý vụn vặt không cần thiết.

• Dành quá nhiều thời gian để ghi chép.

 
Một số gợi ý khi tạo bản đồ tư duy

 1. Bắt đầu từ trung tâm với hình ảnh của chủ đề.

Tại sao lại phải dùng hình ảnh? Vì một hình ảnh có thể diễn đạt được cả ngàn từ và giúp ta sử dụng trí tưởng tượng của mình. Một hình ảnh ở trung tâm sẽ giúp ta tập trung được vào chủ đề và làm cho ta hưng phấn hơn.

2. Luôn sử dụng màu sắc. Bởi vì màu sắc cũng có tác dụng kích thích não như hình ảnh.

3. Nối các nhánh chính (cấp một) đến hình ảnh trung tâm, nối các nhánh cấp hai đến các nhánh cấp một,…. bằng các đường kẻ, đường cong với màu sắc khác nhau.

4. Mỗi từ/ảnh/ý nên đứng độc lập và được nằm trên một đường kẻ hay đường cong.

5. Tạo ra một kiểu bản đồ riêng cho mình (Kiểu đường kẻ, màu sắc,…)

6. Nên dùng các đường cong thay vì các đường thẳng vì các đường cong được tổ chức rõ ràng sẽ thu hút được sự chú ý của mắt hơn rất nhiều so với đường thẳng

7. Bố trí thông tin đều quanh hình ảnh trung tâm



TS. Trần Đình Châu- Vụ trưởng- Giám đốc ban điều hành dự án phát triển giáo dục THCS II giới thiệu về " Dạy Tốt - Học tốt ở Tiểu học bằng bản đồ tư duy".





TS. Đặng Thị Thu Thủy - Viện khoa học giáo dục giới thiệu về phầm mềm


Mindmap5Pro và các phần mềm sử dụng để vẽ "Bản đồ tư duy" cùng một số kinh nghiệm về " Tâm lý học dạy học tiểu học "



Một số bản đồ tư duy vẽ bằng phần mềm Mindmap5Pro

  Theo Catlinh School
Internet